Τι είναι η ημικρανία;
Η ημικρανία δεν είναι απλώς ένας πονοκέφαλος! Πρόκειται για μια νευρολογική διαταραχή η οποία χαρακτηρίζεται τόσο από πονοκεφάλους, όσο κι από μια πληθώρα σωματοαισθητηριακών και κινητικών διαταραχών, όπως φωτοφοβία, φωνοφοβία, έμετος, ναυτία κ.α., που ποικίλλουν ανάλογα το άτομο. Αποτελεί την 3η πιο συχνή διαταραχή παγκοσμίως με περίπου 12-20% των ενηλίκων σε όλον τον κόσμο να πάσχουν. Η εμφάνισή της αφορά κυρίως τις γυναίκες. Αν κι η παθοφυσιολογία της δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητή, φαίνεται πως διάφοροι διατροφικοί παράγοντες σχετίζονται μ’ αυτήν.
Υπάρχουν τροφές, συστατικά ή/και συμπεριφορές που πυροδοτούν την ημικρανία
• Το αλκοόλ και ιδιαίτερα το κόκκινο κρασί
• Η καφεΐνη
• Το γάλα και τα παλαιωμένα τυριά, όπως είναι η παρμεζάνα, η γραβιέρα και το
κεφαλοτύρι
• Η σοκολάτα
• Η ασπαρτάμη, ένα γλυκαντικό
• Οι ξηροί καρποί και ιδιαίτερα τα καρύδια και τα κάσιους
• Τα εσπεριδοειδή, όπως είναι το λεμόνι, το πορτοκάλι, τα μανταρίνια και
• Το γλουταμινικό μονονάτριο και τα νιτρικά άλατα, τα οποία αποτελούν συστατικά κυρίως των επεξεργασμένων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων και των αλλαντικών.
• Η έλλειψη κατανάλωσης τροφής για μεγάλο χρονικό διάστημα
• Η ύπαρξη υπερβαρότητας ή/και παχυσαρκίας, καθώς και
• Μια δίαιτα αυξημένη σε λιπαρά ή/κι υδατάνθρακες
Μη διατροφικές συμπεριφορές είναι:
• Η ύπαρξη κι η μη αποτελεσματική διαχείριση του άγχους, στρες
• Η κακή ποιότητα ύπνου, καθώς και
• Η ίδια η ημικρανία.
Οι παραπάνω μη διατροφικές συμπεριφορές φαίνεται πως οδηγούν σε αυξημένη κατανάλωση φαγητού και κυρίως τροφίμων πλούσιων σε λιπαρά, συμπεριφορές που όπως προαναφέρθηκε είναι δυνατόν να προκαλέσουν ή/και να επιδεινώσουν την ημικρανία.
Η σημασία της εξατομίκευσης
Είναι σημαντικό ν’ αναφερθεί πως τα τρόφιμα/συστατικά κι οι συμπεριφορές παραπάνω αποτελούν τους συνήθεις «υπόπτους» που μπορούν να εμφανίσουν μια ημικρανία κι αποτελούν κοινές αναφορές των ατόμων που πάσχουν. Όμως, πρέπει να τονιστεί πως το κάθε άτομο είναι διαφορετικό και δε σημαίνει πως ένα τρόφιμο, συστατικό ή μια συμπεριφορά που επηρεάζει κάποιον, θα επηρεάζει και κάποιον άλλον με τον ίδιο τρόπο. Είναι υψίστης σημασίας το κάθε άτομο με ημικρανία να διερευνήσει και να καταλάβει πότε και πως ένα τρόφιμο, συστατικό ή μια συμπεριφορά επηρεάζει τα επεισόδια ημικρανίας του και πως. Για το σκοπό αυτό είναι χρήσιμη η τήρηση ενός ημερολογίου καταγραφής τροφίμων-ημικρανιών.
Το άτομο σ’ ένα φύλλο χαρτί ή σε μια έτοιμη φόρμα καταγράφει για κάθε ημέρα τα εξής:
• Την ώρα που κατανάλωσε ένα γεύμα
• Τι ήταν αυτό το οποίο κατανάλωσε και ποια η ποσότητά του
• Αν έκανε κάποια δραστηριότητα παράλληλα, πριν ή μετά ή εάν υπήρχε κάποιο συναίσθημα
• Αν εμφανίστηκε ημικρανία μετά, κι αν ναι, την ώρα έναρξης και λήξης της ημικρανίας, την ένταση του πόνου, καθώς και τον τρόπο αντιμετώπισής της
Μέσω του ημερολογίου καταγραφής τροφίμων-ημικρανιών είναι δυνατόν το κάθε άτομο ξεχωριστά κι εξατομικευμένα να προσδιορίσει ποιος είναι εκείνος ο διατροφικός παράγοντας που επηρεάζει ή όχι την ημικρανία του και να προβεί μετέπειτα στον περιορισμό ή την αλλαγή του.
Στον παρακάτω σύνδεσμο (link) μπορείς να βρεις μια έτοιμη φόρμα καταγραφής:
Και τελικά τι μπορώ να κάνω αν πάσχω από ημικρανία; Μπορεί η διατροφή να με
βοηθήσει;
Ναι, η διατροφή κι ένας υγιεινός τρόπος ζωής μπορεί να συμβάλουν στη διαχείριση της ημικρανίας. Πιο συγκεκριμένα:
• Απόφυγε τα τρόφιμα, συστατικά και τις συμπεριφορές που έχεις παρατηρήσει μέσω ενός ημερολογίου καταγραφής τροφίμων-ημικρανιών ότι πυροδοτούν την ημικρανία σου.
• Προσπάθησε να διατηρήσεις ένα υγιές βάρος σώματος.
• Προσπάθησε ν’ ακολουθείς μια υγιεινή κι ισορροπημένη διατροφή
.• Προσπάθησε να κάνεις μικρά και συχνά γεύματα.
• Προσπάθησε να έχεις μια ρουτίνα στην καθημερινότητά σου, ένα πρόγραμμα.
• Προσπάθησε ο ύπνος σου να είναι ήρεμος κι επαρκής.
• Προσπάθησε να μειώσεις ή τουλάχιστον να διαχειριστείς το άγχος σου.
• Βάλε στην καθημερινότητά σου τη φυσική δραστηριότητα.
• Λάβε την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή σε περίπτωση που αυτό κρίνεται αναγκαίο από το θεράποντα ιατρό σου.
Συμπερασματικά…
Η ημικρανία δεν είναι απλώς ένας πονοκέφαλος, αλλά μια διαταραχή που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα του ατόμου που πάσχει και χρήζει αντιμετώπισης. Υπάρχουν διάφοροι διατροφικοί «ύποπτοι» και συμπεριφορές που έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση ημικρανίας και πρέπει το κάθε άτομο ξεχωριστά να τους εντοπίσει. Εργαλείο που θα βοηθήσει στη διερεύνηση αυτή είναι το ημερολόγιο καταγραφής τροφίμων-ημικρανιών. Τέλος, η διατήρηση ενός υγιούς βάρους σώματος κι η υιοθέτηση μιας ρουτίνας κι ενός υγιεινού κι ισορροπημένου τρόπου ζωής θα βοηθήσουν στην καλύτερη διαχείριση των ημικρανιών συνδυαστικά με τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής, στις περιπτώσεις που κρίνεται αναγκαία.