Εμμηνόπαυση είναι η χρονική περίοδος κατά την οποία η γυναίκα παύει να έχει έμμηνο ρύση. Η φυσιολογική αυτή διαδικασία σηματοδοτείται με την απουσία εμμήνου ρύσης για 12 μήνες, εξελίσσεται σε βάθος μερικών ετών και περιλαμβάνει διάφορα στάδια. Συχνά, οι γυναίκες που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση παρατηρούν μεταξύ άλλων αλλαγών, αύξηση στο σωματικό τους βάρος αλλά και δυσκολία στο να το χάσουν.
Πως επηρεάζει η εμμηνόπαυση το σωματικό βάρος;
Ορμονικές αλλαγές: Κατά την εμμηνόπαυση προκαλούνται διάφορες ορμονικές αλλαγές στον γυναικείο οργανισμό με σημαντικότερη τη μείωση των οιστρογόνων στο αίμα και την επακόλουθη αύξηση των ανδρογόνων. Οι αλλαγές αυτές έχουν ως αποτέλεσμα την απότομη αύξηση της λιπώδους μάζας και της ανακατανομής της στο σώμα. Τελικό αποτέλεσμα είναι η αύξηση του συνολικού σωματικού λίπους το οποίο σχεδόν διπλασιάζεται και συγκεντρώνεται κυρίως στην περιοχή της κοιλιάς. Οι αλλαγές αυτές τη σύσταση του σώματος συνεχίζονται έως και για 2 χρόνια μετά το τέλος της εμμηνόπαυσης. Αυτό το φαινόμενο οφείλεται κυρίως στη μείωση των «καύσεων» του οργανισμού δηλαδή, η συνολική αύξηση του λίπους εις βάρος της μυϊκής μάζας μειώνει τις ενεργειακές δαπάνες του οργανισμού. Έτσι, πολλές γυναίκες παρατηρούν αύξηση στο βάρος τους ακόμα και αν δεν έχουν αλλάξει τις διατροφικές τους συνήθειες.
Αύξηση της ηλικίας: Πολλές μελέτες υποστηρίζουν πως η αύξηση του βάρους οφείλεται κυρίως στην αύξηση της ηλικίας και όχι τόσο στις ορμονικές αλλαγές. Ωστόσο, οι ορμονικές αλλαγές που προαναφέρθηκαν, σε συνδυασμό με την αύξηση της ηλικίας φαίνεται να σχετίζονται με αλλαγές στο μεταβολισμό του λιπώδους ιστού. Ενώ λοιπόν η ηλικία είναι αυτή που ευθύνεται κυρίως για την αύξηση βάρους, οι ορμονικές αλλαγές τελικά συμβάλουν στη συσσώρευση λίπους στην κοιλιακή χώρα και στην αλλαγή της σύστασης και της εικόνας του σώματος.
Άλλοι παράγοντες: Επιπλέον παράγοντες που μπορούν συμβάλουν στις αλλαγές αυτές είναι η λήψη ορισμένων φαρμακευτικών αγωγών όπως τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα, η ύπαρξη χαμηλής σωματικής δραστηριότητας που συμβάλει περαιτέρω στην απώλεια μυϊκού ιστού και το μειωμένο βασικό μεταβολισμό αλλά και το οικογενειακό ιστορικό.
Πως μπορούμε να διαχειριστούμε την αύξηση βάρους κατά την εμμηνόπαυση;
Μια ισορροπημένη διατροφή με θερμιδικό έλλειμα μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του σωματικού βάρους και λίπους. Σκοπός της διατροφής είναι η μείωση της ενέργειας (θερμίδων) που καταναλώνεται σε σχέση με τις ενεργειακές δαπάνες του εκάστοτε
ατόμου. Στη βιβλιογραφία προτείνονται διάφορα είδη δίαιτας για τη φάση αυτή όπως η Μεσογειακή Διατροφή, ωστόσο μεγαλύτερη σημασία έχει η προσκόλληση σε μια τέτοια δίαιτα και όχι το είδος της. Δηλαδή, χρειάζεται ο κατάλληλος σχεδιασμός μια δίαιτας εξατομικευμένης στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες της κάθε γυναίκας ώστε να μπορεί να την ακολουθήσει ευκολότερα και μακροπρόθεσμα. Ταυτόχρονα, η σωματική άσκηση βοηθά στη διατήρηση χαμηλής περιφέρειας μέσης και του βάρους με αρκετά σημαντικές τις ασκήσεις αντιστάσεων οι οποίες προστατεύουν τη μείωση της μυϊκής μάζας.
Η κατάλληλα σχεδιασμένη δίαιτα είναι ικανή να οδηγήσει σε μείωση του σωματικού λίπους βραχυπρόθεσμα ενώ η προσθήκη σωματικής άσκησης συμβάλει στη βελτίωση της σύστασης σώματος μακροπρόθεσμα. Επομένως, ο συνδυασμός άσκησης και διατροφής αποτελεί το κλειδί για την επίτευξη και διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, αλλά και για τη μείωση του κινδύνου ανάπτυξης διάφορων νοσημάτων.
Μια τέτοια παρέμβαση είναι χρήσιμο να λαμβάνεται υπόψιν από τα αρχικά στάδια της εμμηνόπαυσης, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε ηπιότερα συμπτώματα εμμηνόπαυσης αλλά και συνολικά καλύτερη ποιότητας ζωής και υγείας των γυναικών που βρίσκονται στο στάδιο αυτό.